Janowiec nad Wisłą. Dzieje Miasta 1537-1869

„Kto raz zobaczy Janowiec, ten będzie tu wracał. Czas zatrzymał się w wąskich uliczkach miasteczka, w murach zamku, w zabytkowym kościele.” Tak pisał Mikołaj Spóz, fotograf, kronikarz ziemi puławskiej.
Niech te słowa będą zachętą do przeczytania opowieści o miejskich dziejach Janowca nad Wisłą w latach 1537-1869. To dawne miasteczko leżące w malowniczym miejscu Małopolskiego Przełomu Wisły.
Książce jest bliżej do przewodnika niż do małej monografii dziejów Janowca. Narrację dopełniają przypisy, bibliografia, kalendarium, aneksy, ilustracje. Poszerzają wiedzę o dawnym Janowcu – ale objętość wzrasta po dwakroć. Jednak „wyspowy” tekst pozwala się czytać w jakim chcesz porządku.
(…) Książeczka opowiada o miejscu, gdzie „czas zatrzymywał się czasem”. A wrażenie takie przychodziło, gdy spoglądałeś na lubelską stronę ze skarpy janowieckiej. Widziałeś szachownice łąk i niw, a w tle le[niw]ie toczącą swe wody Wisłę. Ogarniał cię niebiański spokój i wzruszające zdziwienie. I pytałeś w duchu: skąd to cudo? Dlaczego tutaj?
(…) To wszystko przyciągało ciekawskich, ciekawych i oświeconych turystów. Już od ponad dwóch wieków przyciągało.

Może i Ciebie przyciągnie?
Andrzej Szymanek

Książka zawiera 30 ilustracji.

SPIS TREŚCI

Od autora |
Syrokomla w średniowieczu | „Gościniec ruski” i rozwój średniowiecznej Syrokomli | Pierwsi znani właściciele Syrokomli | Prawo średzkie dla Syrokomli i Mszadli (1361) | Syrokomla w czasach Jana Długosza (wiek XV) |
Powstanie miasta Janowca | Firlejowie w Syrokomli | Lokacja Janowca w 1537 | Rozwój nowego miasta (1537-1580) |
Janowiec w czasach Tarłów (1590-1654) | Barbara Tarłowa i jej kościelne fundacje (1600, 1610) | Janowiecki epizod rokoszu Zebrzydowskiego (1606) | Jan Karol Tarło dziedzicem Janowca (1618-1640) | Janowiec po śmierci Jana Karola Tarło (1640-1651) |
Lubomirscy w Janowcu (1654-1778) | Janowiec w okresie potopu szwedzkiego (1655-1656) | Rokosz Lubomirskiego. Wydarzenia w Janowcu (1664) | Rządy Barbary Lubomirskiej (1667-1689) | Jerzy Dominik Lubomirski (1689-1727. Założyciel janowieckiej linii rodu | Janowieckie epizody „trzeciej wojny północnej” (1702-1707) | Wizyta cara Piotra I w Janowcu (1711) | Janowiec po śmierci Jerzego Dominika Lubomirskiego (1727-1741) | Antoni Benedykt Lubomirski (1741-1761) | Jerzy Marcin Lubomirski (1761-1778) | Janowiec w czasach Konfederacji barskiej (1768-1772)  oraz Insurekcji kościuszkowskiej (1794) |
Mikołaj Piaskowski ostatnim właścicielem klucza janowieckiego (1778-1803) |
Rozpad klucza janowieckiego (1789-1793-1805) | Dekret Trybunału Koronnego Lubelskiego (1789) | „Rozbiór” dóbr Mikołaja Piaskowskiego (1790-1793) | Dwie „janowieckie” schedy majątkowe (1790) | majątki powstałe po rozpadzie dóbr janowieckich (1805) |
Osławscy w Janowcu i Oblasach (1802-1868) | Janowiec i Oblasy w latach 1802-1823. Maciej Walenty Osławski | Janowieckie epizody: wojny polsko austriackiej (1809), końca kampanii napoleońskiej (1812-1814) | Dobra Janowiec i Oblasy w latach 1823-1868 |
Janowiec w Królestwie Polskim (1815-1869) |
Upadek miasta (1869) |
Epilog |
Właściciele dóbr Janowiec i Oblasy w latach 1878-1929 | Nota bibliograficzna | Kalendarium dziejów Janowca |
Aneks 1. „Ordynacja” Andrzeja Firleja dla mieszczan janowieckich (1580) | Aneks 2. Mieszkańcy parafii janowieckiej (1686-1699 | Aneks 3. Zamek w Janowcu | Aneks 4. Opis Janowca nad Wisłą z 1860 roku | Aneks 5. Ukaz o przemianowaniu miejscowości nie mających charakteru miejskiego w guberniach Królestwa Polskiego, na osady | Aneks 6. Herb gminy Janowiec nad Wisłą |
Ilustracje

Zapytaj o możliwość zakupu książki

Wspomnienia

Drukujemy wspomnienia Zygmunta Bulzackiego napisane w 2008 roku. W Gazecie Janowieckiej były drukowane fragmenty innego tekstu, w którym Autor opisał topografię ulic i domostw Janowca w pamiętnym 1939 roku. Zarysował też sylwetki niektórych mieszkańców osady. W 16. numerze Notatnika Janowieckiego publikowany był fragment wspomnień pt. „Relacja świadka tzw. ‘krwawej środy’ w Janowcu nad Wisłą w dniu 17 maja 1944 roku”.
W tej książce znajdziecie Państwo syntezę wszystkich tekstów.
Autor wywodzi się z pokolenia, które odchodzi. Urodził się w 1925 roku w Janowcu, gdzie spędził dzieciństwo i lata młodzieńcze. Był świadkiem i aktywnym uczestnikiem lokalnych zdarzeń wojny w Janowcu. Dużo zapamiętał i ciekawie o tym pisał. A zamknął pamięć tamtych czasów w tekście zatytułowanym: „Wspomnienia. Dzieciństwo i dorastanie (1925-1945)”.
Ten zapis jest główną częścią książki. (…)

Leszek Kwasek, Andrzej Szymanek

Książka zawiera także 35 fotografii ukazujących Janowiec nad Wisłą tamtych lat.

SPIS TREŚCI

Od wydawcy | Dzieciństwo | Szkoła i szkolne lata | Nauczyciele | Koleżanki i koledzy | Poza szkołą | Gry i zabawy | Obyczaje | W domu i wokół niego | Wojna | Początki okupacji | Wojna na wschodzie | W szkole i poza szkołą | Okupacyjne realia | Koniec szkoły co dalej? | Rozrywki, zabawy - dziewczyny | Konspiracja | Pacyfikacja Janowca | Ostatnie dni okupacji | Tuż przed wyzwoleniem | Wyzwolenie i ucieczka za Wisłę | Wśród Rosjan | Tułaczka | Znowu w Janowcu | Aneks 1: Aresztowani w Janowcu - 17 maja 1944 | Aneks 2: Polegli podczas walk o Janowiec - lipiec-sierpień 1944 / Przedwojenny Janowiec nad Wisłą jak go pamiętam / Przedwojenny Janowiec - Janowieccy Żydzi

Zapytaj o możliwość zakupu książki

Bibliografia Janowca i okolic

"To kolejna bibliografia dotycząca Janowca nad Wisłą. Pierwsza - wydana trzy lata temu - była swoistym repertorium bibliograficznym publikacji Towarzystwa Przyjaciół Janowca. Druga zaś zbiera i grupuje publikacje na temat Janowca i jego okolic. Geograficznie wychodzi poza historyczne granice rozległej kiedyś parafii janowieckiej i wyraźnie mniejsze granice administracyjne dzisiejszej gminy janowieckiej. Dość dobrze natomiast wkomponowuje się w historyczne granice dawnych dóbr ziemskich klucza janowieckiego, które istniały od czasu Firlejów do lat 1789-1805, kiedy to rozpadły się ostatecznie.
Autorami książki są pracownicy Katedry Humanistyki Cyfrowej - Instytutu Historii - Wydziału Humanistycznego UMCS w Lublinie.
Towarzystwo Przyjaciół Janowca jako pomysłodawca bibliografii współpracuje z Wydawnictwem UMCS. Nieczęsto dochodzi do kooperacji wydawnictw akademickich z towarzystwami regionalnymi. I warto to podkreślić. (...)"

Andrzej Szymanek

SPIS TREŚCI

Słowo od Prezesa Zarządu Towarzystwa Przyjaciół Janowca | Szkic do dziejów Janowca nad Wisłą (Andrzej Szymanek) | Uwagi metodyczne | Wykaz ważniejszych skrótów stosowanych w zrębie głównych oraz indeksach bibliografii | Wykaz wykorzystanych czasopism wraz z ich skrótami |

BIBLIOGRAFIA
I. Dział ogólny
II. Środowisko geograficzne. Przyroda
III. Położenie. Rozwój przestrzenny
IV. Historia Janowca i okolic
V. Etnografia. Zwyczaje. Życie codzienne
VI. Zagadnienia prawno-administracyjne (od roku 1989)
VII. Zagadnienia gospodarcze
VIII. Zagadnienia komunalne
IX. Zagadnienia społeczno-polityczne
X. Zagadnienia wyznaniowe
XI. Oświata. Kultura
XII. Książka. Czasopiśmiennictwo. Biblioteki. Muzea
XIII. Budownictwo i architektura. Zabytki i ich ochrona
XIV. Sport
XV. Janowiec i okolice w literaturze i muzyce
XVI. Biografie. Przyczynki do życiorysów |

Indeks osobowy | Indeks przedmiotowy nazw geograficznych

Zapytaj o możliwość zakupu książki

Królowie magnaci szlachta

"Książka zawiera referaty zaprezentowane podczas XI i XII Janowieckich Spotkań Historycznych. Konferencja z 2017 r. nosiła nazwę: Obrazy z dziejów Janowca nad Wisłą. Koronowane głowy gośćmi janowieckiego zamku (...). Druga konferencja, Z życia elit dawnego Janowca i okolic w XVI-XVIII wieku, została zorganizowana w 2019 r. (...).

Teksty publikowane w książce oświetlają mało znane i całkiem zapomniane fakty, dotyczące życia elit dawnego Janowca oraz jego bliższej i dalszej okolicy. Okazuje się bowiem, że janowiecki zamek bywał miejscem spotkań i sceną zdarzeń, które zapisały się nie tylko w dziejach lokalnych, ale też współtworzyły wielkie theatrum dziejów ogólnych Polski".

Andrzej Szymanek

SPIS TREŚCI

Od Wydawcy | Wstęp | Wykaz skrótów | Henryk Gmiterek: Król Zygmunt III Waza gościem janowieckiego zamku | Dariusz Kupisz: Zygmunt III Waza i rokoszanie pod Janowcem | Leszek A. Wierzbicki: Wizyta króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego w Janowcu | Tomasz Ciesielski: Wizyta cara Piotra I w Janowcu | Henryk Gmiterek: Król August II Sas i konfederaci tarnogrodzcy w Janowcu | Jacek Pielas: Szczekarzowice - Ciepielów - Żelechów. Z dziejów rezydencji szlacheckich i magnackich w okolicach Janowca w XVII-XVIII wieku | Wiesław Bondyra: Starostowie kazimierscy w XIV-XVIII wieku | Kamil Jakimowicz: Władze lokalne w Kazimierzu Dolnym w latach 1784-1792 | Mariusz Kozdrach: Wesela i chrzciny magnackiego Janowca w XVIII wieku | Andrzej Szymanek: "Potioritatis Janowieckie" czyli rozpad dóbr ziemskich klucza janowieckiego w latach 1789-1793

Zapytaj o możliwość zakupu książki

 

Czterechsetletnie dzieje organów kościoła parafialnego w Janowcu

Publikacja autorstwa prof. Wiktora Zygmunta Łyjaka - znanego artysty muzyka w dziedzinie gry organowej, który "jako inwentaryzator skatalogował organy w niemal połowie Polski". "Książka wydana przez Towarzystwo jest monografią, która na tle dziejów miejscowego instrumentu przedstawia historię polskiego budownictwa organowego.

SPIS RZECZY

Od Wydawcy | Od Autora | Organy w Janowcu | Janowieckie organy w literaturze przedmiotu | Najdawniejsze informacje o janowieckich organistach | Epoka szkatulnych pozytywów | Pozytyw stojący | Instrument z "Fabryki Organów Dominik Biernacki" | Organy w Janowcu na tle podobnych realizacji "Fabryki Organów Dominik Biernacki" | Posłowie | Aneks / I. 1930, 10 lutego. Kosztorys na organy do kościoła w Janowcu / II. Korespondencja w sprawie budowy organów / III. 1931, 8 marca. Pismo w sprawie fisharmonii | Organy - czy wiemy jak to działa. Informacje o skomplikowanym instrumencie dla ciekawych i zainteresowanych | Nota biograficzna o autorze | Źródła i bibliografia | Wykaz skrótów | Spis ilustracji - tekst zasadniczy | Spis ilustracji - budowa organów | Indeks osobowy | Indeks topograficzno-rzeczowy | Bibliografia autora

Zapytaj o możliwość zakupu książki

Bibliografia wydawnictw TPJ oraz Notatnika Janowieckiego

Książka opracowana przez Alicję Matczuk z Instytutu Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa UMCS w Lublinie, zawierająca w sposób naukowy opracowaną bibliografię wydawnictw Towarzystwa Przyjaciół Janowca oraz bibliografię zawartości "Notatnika Janowieckiego". Książka zawiera także ilustracje wydawnictw Towarzystwa.

SPIS RZECZY

Od wydawcy | Uwagi metodyczne | Wykaz ważniejszych skrótów | Część pierwsza / Bibliografia wydawnictw Towarzystwa Przyjaciół Janowca (układ chronologiczny) / Książki / Czasopisma | Część druga / Bibliografia zawartości "Notatnika Janowieckiego" (układ systematyczny) /
Układ bibliografii /
I. Środowisko przyrodnicze. Ochrona przyrody /
II. Onomastyka /
III. Ikonografia /
IV. Historia /
V. Etnografia /
VI. Zagadnienia prawno-administracyjne /
VII. Zagadnienia gospodarcze. Planowanie przestrzenne. Urbanistyka /
VIII. Kultura /
IX. Architektura. Zabytki i ich ochrona /
X. Twórczość /
XI. Osoby /
XII. Towarzystwo Przyjaciół Janowca /
XIII. "Notatnik Janowiecki" /
Indeks osobowy |
Część trzecia / Ilustracje wydawnictw Towarzystwa Przyjaciół Janowca i "Notatnika Janowieckiego"

Zapytaj o możliwość zakupu książki

20 lat: 1995-2015 TPJ

Publikacja dostosowana do przeglądania za pomocą przeglądarki internetowej, przygotowana na jubileusz Towarzystwa w formie dokumentu elektronicznego. Zawiera 75 numerów "Gazety Janowieckiej" w formacie "pdf" wraz z czterema wydaniami specjalnymi w formie dodatków. Dzięki zawartemu menu możliwe jest przeglądanie wydań gazety według poszczególnych lat i numerów oraz zawartych spisów artykułów  lub według indeksu autorów. Publikacja zawiera także w formie książkowej wspomnienia wybranych autorów publikowane w "Gazecie Janowieckiej" we fragmentach (odcinkach).
Wydanie na nośniku elektronicznym (karta USB) o pojemności 8 GB.

SPIS RZECZY

Historia "Gazety Janowieckiej" | Redakcja "Gazety Janowieckiej" | Autorzy "Gazety Janowieckiej" | Prezentacja dotycząca działalności TPJ | Przegląd gazet według numerów | Przegląd gazet według indeksu autorów | Przegląd gazet według indeksu artykułów | Przegląd tekstów zamieszczonych w całości /  Barbara Blicharska: Moje pisanie / Zygmunt Bulzacki: Janowiec - jaki był? / Franciszka Dudzińska-Reizer: Nie tylko o ratuszu, powodzi i marchewce / Józef Janusz: Janowiec nad Wisłą - monografia historyczna / Bolesław Jaślan: Z życia rodzin / Apolonia Kowalska: Przed wschodem słońca / Jan Kozak: Moje wspomnienia z czasów II wojny światowej / Tadeusz Łukasik: Wspomnienia / Zygmunt Markowski: Wspomnienia z czasu wojny - 1944 r. / Władysław Olejarczyk: Osada zwana Serokomlą / Jadwiga Wolska-Landowska: Wspomnienia / Franciszek Zając: Wspomnienia

Publikacja niedostępna

Cmentarz parafialny w Janowcu

"Można przyjąć, że prace zmierzające do napisania monografii janowieckiego cmentarza parafialnego rozpoczęły się już w 1997 roku (...).

Owego 1997 roku prace rozpoczęły się właśnie od (...) zabytkowej części cmentarza. Latem Marzena Potaczała - studentka z Krakowa - wraz z dwiema młodszymi koleżankami, Agnieszka i Aleksandrą Matczakównami przyjechały do Janowca na wakacje.Zainteresowane historią miejscowości za sprawą pokrewieństwa z janowieckimi rodzinami, (...) nawiązały współpracę z Towarzystwem Przyjaciół Janowca. (...)

Efektem inwentaryzatorskich "prac cmentarnych" Potaczała i S-ka był materiał zawierający precyzyjne opisy 537 nagrobków, (...).

Odczytanie inskrypcji niektórych starych nagrobków było trudne, stąd też zaszła potrzeba sięgnięcia do ksiąg metrykalnych. (...) Odnalezienie potrzebnych informacji zawartych w księgach wymagało wiele cierpliwości, a wcześniej uporządkowania archiwum parafialnego. (...)

Po pewnym czasie podjęto na nowo trud spisania wszystkich nagrobków janowieckiego cmentarza. Dokonały tego autorki niniejszej monografii. Krystyna Wolska, wieloletnia dyrektorka szkoły podstawowej w Janowcu, pedagog (...) oraz współzałożycielka Towarzystwa Przyjaciół Janowca i jego była wiceprezes, do współpracy zachęciła swą wnuczkę Małgorzatę Suszek.

Prace trwały z przerwami kilkanaście lat. Wymagały nie tylko wiele wysiłku, ale również dokładności i staranności w zbieraniu i gromadzeniu danych. Głównym autorem wstępu o historii cmentarza jest Andrzej Szymanek. Dołożono starań, by książka spełniała wysokie standardy edytorskie. Nie byłoby to możliwe bez współpracy z Jerzym Rudzkim z Lublina, (...)."

fragmenty "Od wydawcy"

SPIS RZECZY

Od wydawcy | ks. Janusz Socha: Przedmowa | Krystyna Wolska, Małgorzata Suszek-Waś: Wstęp | Andrzej Szymanek, Krystyna Wolska (współpraca): Rys historyczny cmentarza parafialnego w Janowcu | Krystyna Wolska, Małgorzata Suszek-Waś: Zwyczaje, wierzenia i obrzędy pogrzebowe oraz zaduszkowe mieszkańców naszego regionu | Krystyna Wolska, Małgorzata Suszek-Waś: Wezwania, apostrofy, epitafia i wiersze | Spis nagrobków [oprac. Krystyna Wolska, Małgorzata Suszek-Waś] /Sektor I / Sektor II / Sektor III / Sektor IV / Sektor V / Sektor VI / Sektor VII / Sektor VIII / Sektor IX / Sektor X / Sektor XI / Sektor XII / Sektor XIII / Sektor XIV | Zestawienie danych ze spisu nagrobków | Chronologiczne poszerzanie cmentarza parafialnego w Janowcu | Inne miejsca pochówku naszych obywateli | Plan grobów wojennych 1914-1915 na cmentarzu w Janowcu | Cmentarz wojenny w Janowcu 1914-1915 | Marzena Potaczała: Znany-nieznany janowiecki cmentarz | Dariusz Kopciowski: Zabytkowe wartości cmentarza parafialnego w Janowcu | Indeks nazwisk | Bibliografia | Spis fotografii

Zapytaj o możliwość zakupu książki

Wspomnienia

Zbiór wspomnień Marii Knabe o Janowicach oraz o sąsiadach z bliższej i dalszej okolicy to barwny, literacki opis czasów minionych, z którego dowiadujemy się, jak funkcjonował janowiecki dwór na co dzień i od święta i w każdej porze roku. Oprowadzani tekstem, zaglądamy do wszystkich pomieszczeń rodzinnego domu Autorki. Widzimy, niczym zapisane na taśmie filmowej, domowe sprzęty, krzątaninę domowników i słyszymy ich rozmowy. Jesteśmy świadkami zwykłych, codziennych wydarzeń.

Od Wydawcy

SPIS TREŚCI

Od Wydawcy | Zamiast wstępu | O Marysi - autorce wspomnień | Wspomnienia z Janowic / Ojciec / Babcie i Babunie / Babunia Starsza / Babunia Młodsza / Bognie, kochanej mojej / Nasi sąsiedzi / Wacławów, wrzesień 1939 r. / Mieszkańcy i Pracownicy / Poznaniacy / Dziadzio Kośnica / Doktor Muszyński / Państwo Kulowie / Ślub w Janowicach | Wywiady samej z sobą / Pokój Północny / Cofka, a może raczej "Było" / O Manii i innych rzeczach / Hela i nie tylko / Pani Albina / Pan Bagiński | Wspomnienia / Marii z Czaplińskich Knabe o śp. Leonie Kozłowskim napisane w formie listu do Jego córki Bożeny Kozłowskiej-Pycińskiej / O śp. Rucie Czaplińskiej: po prostu siostra | Miniaturki autorstwa Małgosi Knabe, córki Marysi

Zapytaj o możliwość zakupu książki

Lubomirscy. Wśród ludzi i książek

Materiały z sesji naukowej X Janowieckich Spotkań Historycznych, która odbyła się 29 czerwca 2013 r. na Zamku w Janowcu (Dom Północny) mającej na celu pokazać "(...) wybitnych reprezentantów, ale także wpisać ich w szersze tło społeczno-kulturowe, pokazać kręgi społeczne, w których się obracali, z którymi wchodzili w relacje, wywierając swoją osobowością i indywidualnością zauważalny wpływ na kształt życia społecznego, politycznego i kulturalnego.

SPIS TREŚCI

Od wydawcy | Dariusz Kupisz: Klucz janowiecki w świetle rejestrów podatkowych z drugiej połowy XVII wieku | Eugeniusz Janas: Jerzy Sebastian Lubomirski - mistrz intrygi politycznej | Leszek Wierzbicki: Działalność poselska Stanisława Herakliusza i Hieronima Augusta Lubomirskich | Wiesław Bondyra: Rezydencje Lubomirskich w Lublinie w XVIII wieku | Mariusz Kozdrach: Dobra janowieckie i ich mieszkańcy w ostatnich latach władania nimi przez Lubomirskich | Dariusz Chemperek: Poematy epickie Stanisława Herakliusza Lubomirskiego - w kręgu barokowego klasycyzmu

Zapytaj o możliwość zakupu książki